Dwaj żołnierze rzymscy, którzy według pochwały papieża Damazego odrzucili broń, by wyznać Chrystusa; zostali pochowani w katakumbach Domitylli przy Via Ardeatina.
Najstarszym dokumentem jest inskrypcja ułożona przez papieża Damazego w IV wieku, znana ze zbiorów pielgrzymów i odtworzona z fragmentów przez archeologa Giovanniego Battistę De Rossiego: Nereusz i Achilleusz byli żołnierzami i z lęku wykonywali okrutne rozkazy tyrana; nagle nawróceni, opuścili obóz, odrzucili tarcze, zbroje i zakrwawione strzały i wyznali Chrystusa. Czas ich męczeństwa nie jest znany z pewnością; często umieszcza się go za Dioklecjana.
Zostali pochowani na cmentarzu Domitylli przy Via Ardeatina, gdzie papież Syrycjusz pod koniec IV wieku kazał zbudować bazylikę półpodziemną, odnalezioną przez De Rossiego w 1874 roku; rzeźbiona kolumienka ukazuje tam męczeństwo Achilleusza. Święty Grzegorz Wielki wygłosił nad ich grobem homilię, która się zachowała. Ich Dzieje, z V–VI wieku, są legendarne: czynią z nich sługi Flawii Domitylli, wygnanych razem z nią i ściętych w Terracinie. Ich relikwie przeniósł kardynał Baroniusz pod koniec XVI wieku do kościoła świętych Nereusza i Achilleusza, w pobliżu term Karakalli.










