Portret: Święty Józef Kalasancjusz

Iosephus Calasanctius

Święty Józef Kalasancjusz

Założyciel Szkół Pobożnych, patron szkół chrześcijańskich

Kapłan z Aragonii, który przybył do Rzymu, otworzył tam w 1597 roku pierwszą bezpłatną szkołę ludową w Europie i założył Zakon Kleryków Regularnych Ubogich Matki Bożej Szkół Pobożnych, zwanych pijarami.

José de Calasanz przychodzi na świat w 1557 roku w Peralta de la Sal w Aragonii. Studiuje prawo i teologię w Lérida, Walencji i Alcalá, zostaje wyświęcony na kapłana w 1583 roku i pełni różne funkcje w diecezjach Urgell i Barbastro. W 1592 roku wyrusza do Rzymu w nadziei na beneficjum kościelne; odkrywa tam nędzę dzieci z Zatybrza, zdanych na ulicę.

Jesienią 1597 roku, w dwóch pokojach użyczonych przez proboszcza Santa Dorotea, otwiera bezpłatną szkołę dla ubogich dzieci, w której naucza się czytania, pisania, rachunków i katechizmu. Sukces jest natychmiastowy; w 1612 roku przenosi szkołę do pałacu Torres, koło San Pantaleo. Jego nauczyciele tworzą zgromadzenie zatwierdzone przez Pawła V w 1617 roku, podniesione do rangi zakonu przez Grzegorza XV w 1621 roku: Klerycy Regularni Ubodzy Matki Bożej Szkół Pobożnych. Szkoły mnożą się we Włoszech, w Czechach, na Morawach i w Polsce. Wspiera Galileusza i nakazuje, by nauczano nauk przyrodniczych jego wychowanków.

Jego ostatnie lata zaciemniają intrygi zakonników jego zakonu: złożony z urzędu, widzi w 1646 roku, jak Innocenty X redukuje zakon do zwykłej federacji domów. Umiera w Rzymie 25 sierpnia 1648 roku, w wieku dziewięćdziesięciu lat, nie doczekawszy rehabilitacji; zakon zostaje przywrócony w 1656 roku, a potem w 1669 roku. Kanonizowany przez Klemensa XIII w 1767 roku, zostaje ogłoszony przez Piusa XII patronem ludowych szkół chrześcijańskich (1948). Spoczywa w San Pantaleo w Rzymie.