Martyres Mediolanenses quorum corpora sanctus Ambrosius anno 386 invenit et sub altari basilicae suae collocavit; cultus eorum per totam Europam, praesertim in Gallia, diffusus est.
De vita eorum fere nihil scitur. Anno 386, cum Ambrosius episcopus Iustinae imperatrici Arianae resisteret, prope sepulcrum sanctorum Naboris et Felicis fodere iussit et duo corpora invenit quae martyrum Gervasii et Protasii esse agnovit. Rem sorori suae Marcellinae epistula narrat; sanctus Augustinus, tunc Mediolani degens, in Confessionibus testatur et caeci sanationem in translatione factam refert.
Ambrosius eos sub altari basilicae quam nuper aedificaverat deposuit, hodie basilicae Sancti Ambrosii, ubi ipse anno 397 iuxta eos sepultus est. Postea narratio Ambrosio perperam tributa eos filios geminos sancti Vitalis et sanctae Valeriae facit: fabula est. Cultus eorum maturrime in Galliam pervenit: ecclesia cathedralis Suessionensis et ecclesia Sanctorum Gervasii et Protasii Parisiensis eis dicatae sunt, sicut multae Galliae ecclesiae.








