Portret: Święty Enda z Aran

Endeus

Święty Enda z Aran

Patriarcha irlandzkiego monastycyzmu

Książę-wojownik nawrócony przez siostrę, założył na Inis Mór klasztor, który uczynił z wysp Aran „wyspę świętych”, zarzewie irlandzkiego monastycyzmu.

Według jego Żywotu, znanego z późnej redakcji, Enda (Éanna) był synem Conalla Derga, króla Oriel w południowym Ulsterze. Wojownik i dziedzic ojca, został nawrócony przez siostrę, ksienię świętą Fanchea, która odwiodła go od broni. Kształcił się w życiu monastycznym w Rosnat, wielkim klasztorze w Brytanii, często utożsamianym z Candida Casa (Whithorn), tam przyjął święcenia, a następnie wrócił do Irlandii.

Około 484 roku jego szwagier Aengus, król Munsteru, dał mu ziemie na wyspach Aran, u wejścia do zatoki Galway. W Killeany na Inis Mór Enda założył klasztor o wielkiej surowości: kamienne cele, spanie na ziemi, posiłki w milczeniu, praca rąk, rybołówstwo, modlitwa i studium Pisma. Stopniowo podzielił wyspę między kilka wspólnot.

Martyrologium Rzymskie zauważa, że jego klasztor stał się tak sławny, iż wyspę nazwano „wyspą świętych”. Przebywali tam Ciarán z Clonmacnoise, Brendan, Jarlath czy Finnian, a Endę uważa się, wraz ze świętym Finnianem z Clonard, za ojca irlandzkiego monastycyzmu. Zmarł na Aran w podeszłym wieku, około 530 roku, i tam został pochowany.