Portret: Święty Andrzej z Krety

Andreas Cretensis

Święty Andrzej z Krety

Arcybiskup Gortyny, hymnograf

Mnich z Jerozolimy, który został arcybiskupem Gortyny na Krecie, wielki kaznodzieja maryjny i twórca kanonu liturgicznego, autor Wielkiego Kanonu pokutnego śpiewanego co roku w Wielkim Poście w Kościele bizantyjskim.

Urodzony w Damaszku około 660 roku, Andrzej został mnichem w Jerozolimie, a następnie wstąpił do duchowieństwa Kościoła jerozolimskiego, który wysłał go do Konstantynopola. Diakon Hagii Sofii, został około 692 roku mianowany metropolitą Gortyny na Krecie. Po tym jak w 712 roku na pewien czas uległ monoteletycznemu cesarzowi Filipikosowi, powrócił do wiary soboru z 681 roku i poświęcił się kaznodziejstwu i pisaniu.

Jego homilie o Narodzeniu, Zaśnięciu i Wniebowzięciu Bożej Rodzicielki należą do najpiękniejszych tekstów maryjnych Wschodu. Przypisuje mu się wynalezienie kanonu, formy hymnu rozwijającej pieśni biblijne jutrzni; jego Wielki Kanon, liczący 250 strof, jest śpiewany co roku na początku Wielkiego Postu. Zmarł około 740 roku w Eresos na wyspie Lesbos, wracając z Konstantynopola; Martyrologium Rzymskie wspomina go 4 lipca.