
Monachus ex insula Britannia oriundus, auctor operis «De excidio Britanniae» quo vitia regum et cleri Britannorum arguit, abbatiam Ruiensem, ubi colitur, ut traditur condidit.
Gildas, Sapiens cognominatus, circa finem saeculi V in insula Britannia natus est, probabiliter in regno Strathcludensi, eodem, ut ipse scribit, anno quo proelium Montis Badonici commissum est. Sancti Iltuti in Cambria discipulus, ante annum 547 «De excidio et conquestu Britanniae» composuit, sermonem vehementem quo regibus et clero Britannorum culpas exprobrat quas causam invasionum Saxonicarum habebat. Inter praecipuos fontes historiae Britanniae saeculorum V et VI numeratur.
Sanctus Columbanus eum ut auctoritatem in re monastica in epistula ad Gregorium Magnum papam affert. Vita eius Armorica, saeculo XI Ruii conscripta et res fide dignas cum fabulosis miscens, eum primum in insula Houat consedisse, deinde monasterium Ruiense, ad meridiem sinus Morbihanensis, condidisse et ut eremitam ad ripam Blaveti vixisse narrat; eum etiam historiae Conomori tyranni et sanctae Trifinae immiscet. Annales Cambriae iter in Hiberniam anno 565 memorant.
Secundum eosdem annales anno 570 obiit; secundum Vitam eius, die 29 Ianuarii in insula Houat decessit, et corpus eius, post naufragium in litus eiectum, a monachis Ruiensibus collectum et in eorum ecclesia sepultum est. Abbatia Sancti Gildae Ruiensis, incursionibus Normannorum circa annum 919 eversa deinde saeculo XI restituta, sepulcrum eius servat; Abaelardus saeculo XII eius abbas fuit. Cultus eius iam saeculo VIII Martyrologio Hieronymiano testatur.





