Civis Verulamiensis qui sacerdotem persecutione quaesitum occultavit, conversus pro eo mortuus est, primus martyr Britanniae Romanae notus.
Secundum narrationem quam Beda refert, Albanus, paganus civitatis Romanae Verulamii, clericum persecutionem fugientem hospitio excepit. Eius oratione et fide motus, conversus est. Cum milites domum eius perscrutatum venirent, sacerdotis caracalla indutus se pro eo tradidit.
Ad iudicem ductus, diis sacrificare recusavit, se unum verum Deum adorare professus est et in colle urbi vicino capite caesus est; traditio addit carnificem designatum, conversum, ferire recusasse et cum eo necatum esse. Dies mortis eius in disputatione est, inter initium saeculi III et Diocletiani persecutionem.
Eius cultus antiquus est: sanctus Germanus Autissiodorensis anno 429 eius sepulcrum visitavit. Offa rex Merciorum circa annum 793 abbatiam in loco martyrii eius condidit, circa quam oppidum St Albans crevit; ecclesia abbatialis, in cathedralem mutata, eius thecam restitutam servat.









