Portret: Święty Paulin z Akwilei

Paulinus II Aquileiensis

Święty Paulin z Akwilei

Patriarcha Akwilei, teolog Karola Wielkiego

Gramatyk z Friuli wezwany na dwór Karola Wielkiego, patriarcha Akwilei w latach 787–802, zwalczał adopcjanizm, zorganizował misję wśród Awarów i Słowian oraz pozostawił poematy i hymny.

Urodzony około 730 roku w Premariacco koło Cividale, Paulin uczył gramatyki we Friuli, gdy zauważył go Karol Wielki, władca królestwa longobardzkiego od 774 roku; dyplom z 776 roku określa go jako „męża bardzo czcigodnego, mistrza w sztuce gramatyki”. Wezwany na dwór, przez około dziesięć lat należał do Akademii Pałacowej wraz z Alkuinem, który nazywał go Tymoteuszem, i Pawłem Diakonem.

Około 787 roku król uczynił go patriarchą Akwilei, z siedzibą w Cividale. Zwalczał adopcjanizm Elipanda z Toledo i Feliksa z Urgell na synodach w Ratyzbonie (792) i we Frankfurcie (794), gdzie napisał Libellus sacrosyllabus, a następnie w trzech księgach przeciw Feliksowi. Zwołał w Cividale synod, który bronił pochodzenia Ducha Świętego i reformował życie duchowieństwa. W 796 roku towarzyszył królowi Pepinowi Italskiemu w wyprawie przeciw Awarom, a na synodzie zwołanym nad Dunajem zalecił nauczanie pogan przed chrztem, bez przymusu.

Poeta, układał hymny i poematy, w tym Regułę wiary wierszem, którą wspomina Martyrologium Rzymskie; przypisuje mu się hymn Ubi caritas. Zmarł w Cividale 11 stycznia 802 roku; Martyrologium Rzymskie wspomina go tego dnia jako tego, który „pracował nad nawróceniem na wiarę Awarów i Słoweńców”.