Pustelnik cudotwórca z bizantyjskiej Grecji, wokół którego grobu wyrósł klasztor Hosios Loukas, jeden ze szczytów sztuki bizantyjskiej.
Urodzony w Fokidzie w rodzinie ubogich chłopów, Łukasz pasie trzody i jako nastolatek ucieka, by wieść życie samotnicze. Po latach ascezy na kilku górach Grecji Środkowej i pobycie koło Koryntu osiada na zboczach Helikonu, koło Stiris, gdzie jego sława modlitwy i cudów przyciąga uczniów i pielgrzymów.
Po jego śmierci, około 953 roku, jego grób staje się miejscem pielgrzymek. W XI wieku wzniesiono tam klasztor Hosios Loukas („błogosławiony Łukasz”), którego mozaiki na złotym tle są wpisane na listę światowego dziedzictwa; jego relikwie są tam nadal czczone. Martyrologium Rzymskie wpisuje go na 7 lutego.













