OC✠

Oengus Culdeus

Sanctus Oengus Culdeus

Monachus Tamlachtensis, auctor Félire

Monachus monasterii Tamlachtensis et sancti Maelruain discipulus, Félire Óengusso composuit, primum martyrologium versibus in lingua vernacula scriptum.

Óengus mac Óengobann ad motum Céli Dé, «servorum Dei», pertinet, unde cognomen eius Culdei. Praefatio operi eius postea addita eum prope Cluain Eidnech, in hodierno comitatu Laoisiensi, natum et in schola sancti Fintani institutum facit; narrat etiam eum doctrinam suam celasse, Tamlachtae ut simplicem famulum laborantem, donec sanctus Maelruain eum agnosceret. Ipse se tantum «pauperem» dicit et Maelruain nutritorem suum appellat.

Ineunte saeculo nono Félire Óengusso composuit, calendarium lingua Hibernica antiqua trecentorum sexaginta quinque tetrastichorum, unum pro singulis anni diebus, longo prologo et epilogo inclusum. In eo sanctos Ecclesiae universalis et Hiberniae celebrat; antiquissimum est martyrologium versibus in lingua vernacula scriptum et praecipuus fons ad sanctos Hibernicos cognoscendos. In prologo arces regias desertas Temoriae et Emain Machae magnis monasteriis christianis florentibus opponit.

Martyrologium Romanum eum die 11 Martii commemorat ut monachum «qui sanctorum Hiberniae catalogum diligenter composuit». Circa annum 824 obiit; traditio eum Cluain Eidnech sepultum dicit.