Episcopus-prior Ordinum militarium in Civitate Regali, vir magnae eruditionis, cum secretario suo mense Augusto anni 1936 interfectus, et decem eius dioecesani, inter quos quinque Fratres Scholarum Christianarum de Santa Cruz de Mudela, una anno 2007 Beati renuntiati.
Lucronii die 29 Octobris anni 1882 natus, filius operarii diurni et lotricis, Narcissus de Esténaga y Echevarría parentes admodum iuvenis amisit. Sacerdos Ioachimus de la Madrid eum in collegium pro orphanis, quod Toleti condiderat, recepit eique seminarium ingredi permisit. Doctor in theologia, anno 1907 sacerdos ordinatus, canonicus, deinde decanus ecclesiae cathedralis Toletanae factus est, necnon moderator Academiae Bonarum Artium et Scientiarum Historicarum eiusdem urbis.
Anno 1922 episcopus titularis Dorensis et prior Ordinum militarium, sede in Civitate Regali, nominatus, anno 1923 consecratus est. Vir doctus, sodalis correspondens Regiae Academiae Historiae, mense Aprili anni 1936 a Reipublicae praeside Niceto Alcalá Zamora rogatus est ut Lupi de Vega laudationem funebrem in tertio eius mortis centenario haberet. Bello orto, dioecesim suam relinquere recusavit; palatium eius perscrutatum est, deinde apud amicum refugere debuit.
Die 22 Augusti anni 1936 mane milites factiosi eum cum secretario suo, sacerdote Iulio Melgar Salgado, abduxerunt et prope Peralvillo, ad ripam Anae, octo milia passuum a Civitate Regali, interfecerunt; crux hodie locum signat. Tribus diebus ante, nocte diei 19 Augusti, quinque Fratres Scholarum Christianarum collegii de Santa Cruz de Mudela, inter quos moderator, frater Agapitus León, natus Remigius Angelus Olalla Aldea, et duo iuvenes fratres viginti unum et viginti annos nati, in coemeterio de Valdepeñas glandibus traiecti erant.
Coetus omnino undecim martyres numerat: episcopum, quattuor sacerdotes, quinque fratres et unum laicum. Romae die 28 Octobris anni 2007 inter 498 martyres Hispanos Beati renuntiati sunt, cum Cruce Laplana, episcopo Conchensi, in celebratione cui cardinalis Iosephus Saraiva Martins praefuit. Exuviae episcopi eiusque secretarii sub altari maiore ecclesiae cathedralis Civitatis Regalis quiescunt.










